Doorsnede
3.643 km (iets groter dan onze maan)
Maan van Jupiter.
Io is de binnenste van de vier grote manen van Jupiter en de meest vulkanische plek in het hele zonnestelsel. Er zijn honderden actieve vulkanen, waarvan sommige pluimen tot honderden kilometers hoog de ruimte in spuiten. Zwavel kleurt het oppervlak geel, oranje en rood, waardoor Io eruitziet als een pizza.
3.643 km (iets groter dan onze maan)
ongeveer 422.000 km
1,8 dag
meer dan 400
1610, door Galileo Galilei
Io wordt voortdurend heen en weer getrokken. Jupiter trekt aan de ene kant, en de buurmanen Europa en Ganymedes trekken in een vast ritme aan de andere kant. Daardoor wordt Io steeds een beetje platgedrukt en weer losgelaten, zoals een stressbal die je in je hand knijpt.
Dat kneden maakt het binnenste van Io heet. Het gesteente smelt, en die gesmolten lava zoekt een weg naar buiten. Het oppervlak van Io wordt daardoor steeds opnieuw bedekt met lava en zwavel. Er zijn op Io geen inslagkraters te zien: ze worden sneller bedolven dan ze kunnen ontstaan.
Loki Patera is een meer van gesmolten lava van zo'n 200 kilometer breed: ongeveer de afstand van Amsterdam naar Maastricht.
Sommige vulkanen spuiten gas en stof tot ongeveer 400 kilometer hoog. Omdat Io bijna geen dampkring heeft, valt het materiaal in een grote boog terug.
De lava op Io is waarschijnlijk heter dan de meeste lava op aarde nu, ruim 1.200 °C.
In 1979 bekeek ingenieur Linda Morabito foto's van Voyager 1 en zag een vreemde wolk aan de rand van Io. Het bleek een vulkaanuitbarsting te zijn. Het was de eerste keer dat actieve vulkanen buiten de aarde werden gezien. Sinds 2023 vliegt de NASA-sonde Juno een paar keer vlak langs Io en maakt nieuwe, scherpe foto's van de vulkanen.
Io draait diep in het sterke magnetische veld van Jupiter. Daardoor is de straling er zo hevig dat ruimtesondes er maar kort in de buurt kunnen komen zonder beschadigd te raken. Io verliest ook voortdurend gas, dat een ring van geladen deeltjes rond Jupiter vormt.
Ja! Met een verrekijker zie je Io als een van de vier lichtpuntjes naast Jupiter.
Nee. Io is de droogste wereld die we kennen in het buitenste zonnestelsel. Door de hitte is al het water lang geleden verdwenen.