Balkspiraal

NGC 1300

NGC 1300 is een balkspiraalstelsel. In het midden loopt een langwerpige balk waaruit de spiraalarmen beginnen.

Animatie

NGC 1300 als balkspiraal

Je ziet een centrale balk waaruit spiraalarmen ontstaan. De balk stuurt sterren en gas richting het midden.

De animatie van NGC 1300 kan in deze browser niet worden getoond.

De animatie toont de vorm ruim in beeld, zodat kern, armen, staart, stofbanen of ringstructuur goed herkenbaar blijven.

Wat betekenen de kleuren?

Geel en oranje: oudere sterren, een heldere kern of warm licht in het centrum.
Blauw: jonge, hete sterren en gebieden waar veel nieuwe sterren zichtbaar zijn.
Roze: gaswolken en stervormingsgebieden waar nieuwe sterren kunnen ontstaan.
Donkere bruine banen: stof en gas dat licht tegenhoudt; daardoor zie je donkere stroken.
Witte puntjes: losse sterren op de voorgrond of achtergrond van de animatie.

Waar kijk je naar?

Deze pagina legt NGC 1300 uit met een rustige animatie, kleurenuitleg en korte weetjes. Zo wordt duidelijk welke delen de kern, sterren, stofbanen, armen, ring, staart of actieve gebieden voorstellen.

Uitleg in gewone taal

Wat zie je op deze pagina?

Wat voor stelsel is dit?

Een duidelijk balkspiraalstelsel.

Waarom is dit bijzonder?

NGC 1300 helpt om gewone spiralen en balkspiralen te vergelijken.

Wat kun je in de animatie herkennen?

De centrale balk, de armen en roze stervormingsgebieden.

In cijfers

NGC 1300 in cijfers

Afstand
ongeveer 60 tot 70 miljoen lichtjaar
Doorsnede
ongeveer 110.000 lichtjaar
Soort
balkspiraalstelsel
Sterrenbeeld
Eridanus
Het verhaal

Een balk door het midden

Bij een balkspiraalstelsel loopt door het midden een rechte "balk" van sterren. De spiraalarmen beginnen aan de uiteinden van die balk. NGC 1300 is daar zo'n mooi voorbeeld van dat het in veel schoolboeken staat. In 2005 maakte de Hubble-ruimtetelescoop er een van zijn bekendste foto's van.

Net als onze Melkweg

Onze eigen Melkweg heeft ook een balk in het midden. NGC 1300 geeft dus een idee van hoe onze Melkweg er van buitenaf uitziet.

Een gastrechter

De balk werkt als een trechter: hij leidt gas naar het midden van het stelsel. Daar kan het nieuwe sterren vormen of een zwart gat voeden.

Een spiraal in de spiraal

In de kern van NGC 1300 zit nog een kleine spiraal van stof, maar zo'n 3.300 lichtjaar breed.

Veel voorkomend

Hoeveel stelsels hebben een balk?

Ongeveer twee derde van alle spiraalstelsels in onze buurt heeft een balk. Balken zijn dus heel gewoon. Ze ontstaan waarschijnlijk vanzelf in een draaiende schijf van sterren, en kunnen in de loop van miljarden jaren ook weer verdwijnen.

Verder ontdekken

Meer sterrenstelsels

Kijkwijzer

Zo lees je deze animatie

Let op de grote vorm van het stelsel, de kleur van de helderste gebieden en de donkere lijnen of leegtes. Geel en oranje wijzen vaak op oudere sterren of een heldere kern. Blauw wijst meestal op jonge hete sterren. Roze laat gaswolken en stervorming zien. Donkere banen zijn stof en gas die licht tegenhouden.