De Lokale Groep is het groepje sterrenstelsels waar onze Melkweg bij hoort. Het bestaat uit meer dan vijftig stelsels en is ongeveer 10 miljoen lichtjaar breed. De drie grootste zijn Andromeda, de Melkweg en het Driehoekstelsel. Alle andere zijn kleine dwergstelsels, die vaak om de grote stelsels heen draaien.
Deze kaart laat zien waar de stelsels van de Lokale Groep ongeveer staan. De afstanden kloppen ongeveer, maar de stelsels zelf zijn veel groter getekend: anders zouden ze kleiner zijn dan een puntje.
Links zie je de Melkweg, met het label ‘hier zijn wij’. Rechtsboven staat Andromeda, op ongeveer 2,5 miljoen lichtjaar. Rechts daaronder staat het Driehoekstelsel. Om de Melkweg en Andromeda draaien kleine dwergstelsels, zoals de Magelhaense Wolken, Leo I, NGC 6822 en IC 1613. Een gele stippellijn geeft ongeveer aan hoe ver de Lokale Groep zich uitstrekt. Rechtsonder staat een schaalstreep van 1 miljoen lichtjaar.
Wat gebeurt er als hij loopt?
De kleine dwergstelsels draaien langzaam om de Melkweg en Andromeda heen. Twee rode pijltjes laten zien dat de Melkweg en Andromeda naar elkaar toe bewegen, met ongeveer 110 kilometer per seconde. In de animatie schuiven ze daarom heel langzaam een stukje naar elkaar toe, en dan begint dat opnieuw.
Pauzeren en opnieuw beginnen
Boven de animatie staan drie knoppen. Met Animatie pauzeren zet je de kaart stil, en met dezelfde knop laat je hem weer verder lopen. Opnieuw starten en Nieuwe weergave laden beginnen de kaart opnieuw. De teller Simulatiejaar telt elke seconde 250.000 jaar op, maar de dwergstelsels draaien in de animatie veel sneller dan in het echt: één rondje duurt miljarden jaren.
Klopt de animatie?
De afstanden tussen de grote stelsels kloppen ongeveer, en zo ook de richting waarin de Melkweg en Andromeda bewegen. Wel is de kaart plat, terwijl de echte Lokale Groep driedimensionaal is. De dwergstelsels staan op ongeveer de goede afstand, maar niet precies in de goede richting. Ook zijn er nog veel meer kleine stelsels dan hier getekend.
Botsingen en ontmoetingen
In de Lokale Groep botst van alles. De Melkweg trekt nu het Sagittarius-dwergstelsel uit elkaar en slokt over 2 tot 3 miljard jaar waarschijnlijk de Grote Magelhaense Wolk op. Andromeda heeft ook al kleinere stelsels opgeslokt. En misschien botsen de Melkweg en Andromeda zelf ooit: daar is ongeveer vijftig procent kans op binnen 10 miljard jaar. Hoe zo’n botsing verloopt, zie je in de animatie van de Antennestelsels.
In cijfers
De Lokale Groep in cijfers
Aantal stelsels meer dan vijftig, de meeste klein
Doorsnede ongeveer 10 miljoen lichtjaar
Grootste stelsel Andromeda (M31)
Tweede de Melkweg
Derde het Driehoekstelsel (M33)
Afstand Melkweg – Andromeda ongeveer 2,5 miljoen lichtjaar
De familie
De belangrijkste stelsels
De drie grote
Andromeda, de Melkweg en het Driehoekstelsel zijn de enige grote spiraalstelsels. Samen hebben ze het grootste deel van alle sterren in de groep.
Begeleiders van de Melkweg
De Grote en Kleine Magelhaense Wolk zijn de grootste. Daarnaast draaien er tientallen kleine dwergstelsels om de Melkweg, zoals Sculptor, Fornax en Leo I.
Begeleiders van Andromeda
Rond Andromeda draaien M32, M110 en nog tientallen andere dwergstelsels. Mogelijk draait ook het Driehoekstelsel om Andromeda heen.
Groter geheel
En daarbuiten?
De Lokale Groep is zelf ook weer een klein onderdeel van iets veel groters. Hij ligt aan de rand van de Virgo-supercluster, een enorme verzameling van groepen en clusters van sterrenstelsels. Die hoort weer bij een nog groter geheel, dat sterrenkundigen Laniakea noemen. Dat is Hawaïaans voor ‘onmetelijke hemel’.
Veelgestelde vragen
Vragen over de Lokale Groep
Wat is de Lokale Groep?
Het groepje sterrenstelsels waar de Melkweg bij hoort. Het bestaat uit meer dan vijftig stelsels die door hun zwaartekracht bij elkaar horen.
Hoeveel sterrenstelsels zitten in de Lokale Groep?
Meer dan vijftig, en er worden nog steeds nieuwe gevonden. De meeste zijn kleine, zwakke dwergstelsels, die moeilijk te zien zijn.
Wat is het grootste stelsel van de Lokale Groep?
Het Andromedastelsel. Het is breder dan de Melkweg en heeft waarschijnlijk meer sterren. In massa schelen de twee niet zo veel.
Welke stelsels van de Lokale Groep kun je zien?
Met het blote oog zie je de Melkweg en, op een donkere plek, het Andromedastelsel. Vanaf het zuidelijk halfrond zie je ook de twee Magelhaense Wolken. Onder een heel donkere hemel zie je met moeite het Driehoekstelsel.